Waarom vertalen wetenschappelijke rapporten zich niet in beleid?

Geschreven door Guido De Bruyker op 05-09-2026
In De Standaard van 22 en 23 augustus 2026 uiten twee academici kritiek op het feit dat de politiek zo vaak verzuimt wetenschappelijke rapporten in praktijk om te zetten (‘Verklein de kloof tussen wetenschap en beleid’).

 

Met als onmiddellijke aanleiding de natuurbranden in de Hoge Venen.
Drie struikelblokken halen ze aan als oorzaken. Het eerste is dat wetenschappelijke rapporten nog te vaak voor het wetenschappelijk wereldje opgesteld zijn, met te weinig concreet praktische aanbevelingen (welke opties zijn er, wat kost uitstel aan risico e.d.?). Het tweede is een probleem van tijdsperspectief: de afweging die de politiek moet maken tussen onmiddellijk voelbare (en betwistbare) preventiekosten en de onzichtbare baten op lange termijn. Het derde, specifiek Belgisch, is de bevoegdheid van maar liefst negen ministers voor even zovele domeinen waar natuurbrandrisico mee te maken heeft: iedereen mede bevoegd, niemand eindverantwoordelijk.
De auteurs roepen de politiek op om samen met de academische wereld het langetermijndenken te versterken en proactief te werken. Ze pleiten ook voor terugkoppelen naar de burgers via parlementaire debatten. “Wat wij vragen is dat nieuwe wetenschappelijke inzichten actief bekeken worden op het ogenblik dat ze er zijn en dat de politiek de durf heeft om op lange termijn te denken, ook wanneer de orde van de dag voor de media en voor de burger dringender lijkt.”
Heel goed, maar beide heren gaan voorbij aan de systeemfout waar ons politieke stelsel aan lijdt. Partijen van een coalitie moeten tijdens een legislatuur de schijn van eensgezindheid ophouden maar kunnen niet verhelen dat ze elkaar constant bekampen. De permanente verkiezingsmodus, met het steeds aanwezige element van populisme erin, is fundamenteel tegengesteld aan langetermijndenken.
Dit systeem om beslissingen te nemen negeert het elementaire beginsel van democratie: burgers die zelf hun samenleving in handen hebben.
 

Eis dit recht op, burgers! Het is jullie samenleving.
 

Zolang deze stap niet wordt gezet zal dezelfde noodkreet permanent in de media te lezen en te horen zijn en zullen de problemen zich alleen maar opstapelen.
 

Sluit u aan bij Meer Democratie vzw en steun ons om ons land democratischer te maken. Onze acties zijn alleen mogelijk door mensen als u. Meer Democratie krijgt geen subsidie en de meeste private fondsen sluiten politieke doelstellingen uit. Help ons nog sterker te staan en word Vriend voor een maandbedrag dat u zelf kiest. Daarmee zorgt u dat we snel kunnen handelen en acties op langere termijn kunnen plannen. Maar ook met een eenmalige donatie helpt u onze acties vooruit!

Beste medeburger, doe met ons mee en teken de petitie om de Belgische Grondwet aan te passen om bindende referenda ook in ons land mogelijk te maken:

Grondwetswijziging voor invoering van bindende referenda 

https://dekamer.mijnopinie.belgium.be/initiatives/i-988?locale=nl(link is external)

Doneer nu